avatar
Kayıtlı Kullanıcılar
Kayıt Dışı Kullanıcılar
Kayıt ol


Hoşgeldiniz!
Forumun tüm özelliklerinden faydalanabilmeniz için sadece 30 saniyenizi ayırarak ücretsiz üye olabilir ve sitemizin tüm özelliklerinden sınırsız yararlanabilirsiniz.
Hemen Üye Olmak İçin Tıklayın.

kapat
Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Manevi yolda zikrin önemi
#1
MANEVİ TERBİYE YOLUNDA (SEYR-İ SÜLÜK) ZİKRİN ÖNEMİ


Allah'tan bir ruh taşıyan[1], yaratılmışların en mükem­meli olan[2] ve ilahi emanetleri yüklenen[3]insanın görevlerinden biri de Allah'ı zikirdir. Yüce Allah (c.c.), Kur'an'da zikir üzerinde çok durmuş ve kendisinin çok zik­redilmesini istemiştir.
Zikr: Lügatte anmak, yad etmek, hatıra getirmek, beyan ve ifade etmek, hafızada olanları hatırlamak gibi manalara gelir, Istılahta Cenab-ı Hakkın yüce ismini büyüklüğünü ve uluhiyetini anmak[4] ve hatırlamak, O’nu unutmamak ve gaflet halinde olmamak,[5] riyazetin en önemli esası, kulun Rabbine yaklaşmasını sağlayan en büyük ibadettir. [6]
Sofiyye ıstılahında zikr; Allah'ı belirli cümleler veya kelimelerle anmaktır.[7]
Ebu Said-i Ebü'l-Hayr hazretleri buyurdu ki:"Zikir, Allah’u Teala’yı anıp, hatırlamak, O'ndan başkasını unutmaktır."  [8]
Zikir, Arapça unutmanın zıddı olan hatırlamayı ifade eden bir kelimedir. Zikrin hakikati zikredilen(Allah)dan başkasını unutmaktır. “Zikr” kelimesi ve türevleri Kur’an-ı Kerim’de 291 yerde geçer. [9] Sadece “zikr” kelimesi ise, 76 yerde zikredilir. Sadece emir halinde 37 yerde geçer.
Bazı alimlere göre “insan” kelimesi “nisyan” yani unutmak kelimesinden türemiştir. Ruhlar Allah Teala’nın, “Ben sizin Rabb’iniz değil miyim?” sorusuna, “Evet” di­yerek cevap vermişlerse de, dünyaya gelip bir bedene girdikten sonra çoğu bu sözlerini unutur ve putları ya da mal-mülk sevgisini ilah edinirler. Bu nisyanın yani Allah’ı ve Allah’a verilen sözü unutma hastalığının tedavisi ise hatırlamaktır, zikirdir.
Bütün ahlak dışı davranışlar ve günahlar “Allah’ı unutmak”tan kaynaklanır. Bunun çaresi de Allah’ı ve ahireti hatırlamak, yani zikirdir. Zikir sayesinde, Allah’ın kendisiyle birlikte olduğunun ve sü­rekli kendisini gördüğünün bilincine eren kişide erdemli ve ahlaklı davranışların artması kuvvetle muhtemeldir.[10]
 
Zikir, insanın bilgi olarak elde ettiği şeyleri muhafaza altında tutmasına ve gerektiğinde hatırlamasına imkân sağlayan bir bellek anlamında potansiyel bir gücü ifade ettiği gibi, bir şeyin kalben veya sözlü (dil ile) hatırlanması şeklinde aynı gücün harekete geçirilmesine de denir.  Kalp veya dil ile zikir, unutulmuş bir şeyin yeniden hatırlanması, ya da hafızadakinin unutulmamak üzere sürekli canlı tutulması şeklinde olabilir. [11]
Zikr kelimesi, Kur’an’da 30'un üzerinde farklı anlamlarda kullanıldığını [12]söyleyenler gibi, bazı araştırmacılarda ise bu anlam 37 olarak zikredilmiştir. [13]
Kur'an yorumcuları ise zikir kavramını, sözlük anlamının dışın­da farklı anlamda kullanıldıklarını ifade etmişlerdir.
Bu kavra­mın Kur'an'daki anlamlarını şöyle sıralayabiliriz: Tevhid[14], vahiy[15], Kur'an[16], Tevrat-İncil ve Diğer Kutsal Kitaplar[17], dua etmek[18], öğüt-nasihat[19], şeref[20], iman ve itaat-sevap ve nimet-mağfiret ve rah­met[21], Allah'tan korkmak-Allah'ın sevap, azap ve mağfiretini hatırlamak-yaptığına pişman olmak [22], söz etmek-bahsetmek-anlatmak[23], haber[24], korumak(hıfz)[25], beyan-açıklama[26], beş vakit namaz[27],  cuma namazı[28], ikindi namazı[29], ayıplamak-eleştirmek[30], Allah'ı övmek[31] , düşünmek[32], ikaz-uyarı-hatırlatma[33], insanın unuttuğu bir görevini-bir işini-bir bil­giyi- bir anıyı-bir olayı hatırlaması[34], nimet vereni bilmek-tanımak ve O'na şükret­mek [35].
Görüldüğü üzere Kur'an'da zikir kavramı geniş bir mana yü­küne sahiptir. Zikir kökünden gelip duyuru/tebliğ[36], anla­ma[37], hatırlama[38], öğüt[39], hatıra[40], ib­ret[41] ve ihtar[42],öğüt-hatırlatma-ikaz[43], ibret[44] ve Kur'an[45] anlamlarında "tezkire" kelimesi, öğüt veren Peygambere “müzekkir”[46], öğüt alana da  “müddekir”[47] denilmiştir.
İnsanın Allah'ı zikretmesi, Allah'ın kesin emridir. Kur'an'da Allah'ın zikredilmesi ile ilgili birçok ayet vardır. Şu ayetleri örnek olarak zikredebiliriz:
"Rabb'inin ismini zikret..." [48]
"Rabb'inin ismini çok zikret..." [49]
"Allah'ı zikre­din...." [50]
"Allah'ı çok zikredin..." [51]
"Al­lah'ı çok zikredin, ta ki kurtuluşa eresiniz." [52]
Allah Teala, zatını zikir karşısında duyarlı olanları, kalpleri Allah'ın zikrine yumuşayanları ve Allah'ı çok zikredenleri övmüş, bu kimseleri; akıllı, mütevazı ve hakiki müminler olarak nitelendirmiş­, aksi davrananları ise yermiştir.
Yüce Rabbimiz,
"Göklerin ve yerin ya­ratılışında, gecenin ve gündüzün, gidip gelişinde akıllı kimseler için ibret verici deliller vardır." [53] diye akıllı kimselerden haber verip ardından bizlere onların şu vasfını bildirmektedir: 
Ayet

"Onlar; ayakta, oturarak ve yanları üzerinde iken Allah'ı zikrederler." [54]


Allah Teâla, hakiki mümini bize tanıtırken şöyle buyurmaktadır:

Not: Yazının devamı ekte sunulmuştur indirip okuyabilirsiniz şifreli dosyalarda salt okumayı tıklamanız gerekiyor


[1]-Sad suresi ayet-72
[2]-Tin suresi ayet-4
[3]-Ahzab suresi ayet-72
[4]-Ömer Nasuhi Bilmen,Tefsir,I,145(Bilmen Basım ve Yayın Evi)
[5]-Doç. Dr. İsmail Karagöz,Dini Kavramlar Sözlüğü,715(Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları-2005)
[6]-Abdurrezzak Keşani,Tasavvuf Sözlüğü,248(İz yayıncılık-2004)
[7]-Seyyid Şerif Cürcani,Arapça-Türkçe Terimler Sözlüğü,109(Bahar Yayınları-1993)
[8]-Heyet,Evliyalar Ansiklopedisi,V,250(Türkiye Gazetesi)
[9]-Prof Dr. Ethem Cebecioğlu,Tasavvufi Terimler ve Deyimleri Sözlüğü,728-729(Anka yayınları-2005)
[10]-Doç. Dr. Necdet Tosun,Zikir ve Tefekkür,12 (Hacegan Yayınları-2010)
[11]-Rağıb el-Isfahani,el-Müfredat,328
[12]-Mahmut Çanga,Kur’an-ı Kerim Lügati,193-195 (Timaş Yayınları)
[13]-Ramazan Yılmaz,Kur'ani Kavramlar,145
[14]-Enbiya suresi ayet-36
[15]-Kamer suresi ayet-25.
[16]-Hicr suresi ayet-6,9;Enbiya suresi ayet-50
[17]-En’am suresi ayet-43;Enbiya suresi ayet-7;Saffat suresi ayet-168
[18]-A’raf suresi ayet-205;Enfal suresi ayet-45
[19]-Tekvir suresi ayet-27
[20]-Enbiya suresi ayet-10;Zuhruf suresi ayet-44
[21]-Bakara suresi ayet-152;Ankebut suresi ayet-45
[22]-Al-i İmran suresi ayet-135
[23]-Yusuf suresi ayet-42;Benzer anlamlar için bkz:Meryem suresi ayet-16,41,54,56;Sad suresi ayet-17,41,45, 48;Muhammed suresi ayet-20
[24]-Kehf suresi ayet-83;Benzeri anlamdaki ayetler için bkz:Bakara suresi ayet-239,;Nur suresi ayet-37
[25]-Bakara suresi ayet-63
[26]-Sad suresi ayet-1
[27]-Bakara suresi ayet-239;Münafikun suresi ayet-9
[28]-Cuma suresi ayet-9
[29]-Sad suresi ayet-32
[30]-Enbiya suresi ayet-36
[31]-Nisa suresi ayet-103;Şuara suresi ayet-226-227
[32]-A’raf suresi ayet-86;Benzeri anlam için;Bakara suresi ayet-231;Al-i İmran suresi ayet-103;Maide suresi ayet-7;Hud suresi ayet-20,110;A’raf suresi ayet-69,74,86;Enfal suresi ayet-26;Ahzab suresi ayet-9; Fatır suresi ayet-3,9
[33]-Taha suresi ayet-113;Enbiya suresi ayet-2
[34]-Kehf suresi ayet-63
[35]-Maide suresi ayet-11;Doç. Dr. İ.Karagöz,Kur'an'da Zikir Kayramı Ve Allah'ı Zikir,16-23(D.İ.B Yay-2007)
[36]-Müddessir suresi ayet-31.
[37]-Fecr suresi ayet-23.
[38]-En’am suresi ayet-68;Sad suresi ayet-49.
[39]-En’am suresi ayet-90;Aynı anlama gelen ayetler için bkz:Hud suresi ayet-114,120;Yusuf suresi ayet-104; Sad suresi ayet-87;Mü’min suresi ayet-54;Duhan suresi ayet-13;Muhammed suresi ayet-18;Kalem suresi ayet-52;Tekvir suresi ayet-27
[40]-Sad suresi ayet-43.
[41]-Hud suresi ayet-114;Kaf suresi ayet-8;Zümer suresi ayet-21
[42]-Zuhruf suresi ayet-45
[43]-Taha suresi ayet-3;Hakka suresi ayet-48;Müzzemmil suresi ayet-19;Müddessir suresi ayet-54;İnsan suresi ayet-29;Abese suresi ayet-11
[44]-Vakıa suresi ayet-73
[45]-Müddessir: 74/49.
[46]-Gasiye suresi ayet-21
[47]-Kamer suresi ayet-15,17
[48]-İnsan suresi ayet-25
[49]-Al-i İmran suresi ayet-41
[50]-Bakara suresi ayet-198,200,203,239
[51]-Maide suresi ayet-45;Ahzab suresi ayet-41
[52]-Enfal suresi ayet-45;Cuma suresi ayet-10
[53]-Al-i İmran suresi ayet-190
[54]-Al-i İmran suresi ayet-191
Ara
Paylaş Cevapla
Teşekkür Edenler:


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  Zikirin Önemi ÇEPNİ 0 64 11-05-2016, Saat: 04:37
Son Yorum: ÇEPNİ
  Zikrin faydaları Ehl-i sünnet 0 63 09-05-2016, Saat: 16:44
Son Yorum: Ehl-i sünnet

Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi